برگزیده ای از راهنمای WIPO

در اقتصاد مبتنی بر دانش امروزراهبرد اختراعات یک موسسه یا بنگاه نوآور باید عاملی کلیدی در راهبرد کسب و کار آن باشد.

این راهنما منافع تجاری سیستم اختراع را برای تمام شکلهای موسسات و بنگاهها بطور عملی و ساده توضیح میدهد.ضمن اینکه به خوانندگان توصیه میشود هنگامیکه در پی کسب حمایت بهره برداری تجاری یا اجرای حقوق اختراع هستند باید با یک کارشناس اختراعات مشورت کنند این راهنما اطلاعات عملی را ارائه میدهد که هدف آنها کمک به درک مفاهیم ابتدائی و قادر کردن مدیران به مطرح کردن پرسشهای صحیح هنگام مشورت با یک کارشناس در خصوص مسائل مرتبط با اختراع است.

از موسسات و بنگاههای کوچک ومتوسط (SME) دعوت میشود از این راهنما با دید گنجاندن فناوری و راهبرد اختراعات در مجموع راهبرد کسب و کار ،بازاریابی و صادراتشان استفاده کنند.وایپو از هر نوع بازخورد برای بهبود این راهنما به منظور تضمین اینکه بتواند بطور مناسب نیازهای نوظهور موسسات وبنگاههای کوچک و متوسط در سرتا سر جهان را مرتفع کند ،استقبال میکند.

ترجمه این راهنما به زبانهای محلی را میتوان با همکاری موسسات ملی و شرکای محلی تهیه کرد.از موسسات و شرکای مزبور دعوت میشود با وایپو تماس بگیرند و نسخه ای از این راهنما را برای ترجمه دریافت کنند.

کامیل ایدریس

مدیر کل سازمان جهانی مالکیت معنوی

اختراع چیست؟

در مقوله قانون ثبت اختراع ،اختراع بطور کلی به معنی راه حل جدید و نوآورانه برای یک مشکل فنی است.این راه حل ممکن است به ایجاد دستگاه ،محصول،روش یا فرآیند کاملا” جدید مربوط باشد یا ممکن است فقط بهبود جزئی محصول یا فرآیند شناخته شده ای باشد.صرفا” پیدا کردن چیزی که در طبیعت موجود است بطور کلی اختراع محسوب نمیشود،مقدار مناسب ابتکار انسانی ، خلاقیت و گام اختراعی باید وجود داشته باشد. ضمن اینکه اکثر اختراعات اکنون نتیجه تلاشهای قابل ملاحظه و سرمایه گذاری بلند مدت در تحقیق و توسعه هستند بسیاری از پیشرفتهای فنی ساده و ارزان که ارزش بازاری زیادی دارند ، درآمد و سودهای سرشار نصیب مخترعین آنها یا شرکتها میکند.

قدرت نوآوری

درک تفاوت بین ابداع و نوآوری اهمیت دارد.ابداع یعنی راه حل فنی برای یک مشکل فنی .ابداع ممکن است ایده ای نوآورانه یا به شکل مدل کاری یا الگو باشد.نوآوری یعنی تبدیل یک ابداع به محصول یا فرآیند که قابلیت عرضه به بازار را داشته باشد.برخی از دلایل اصلی که شرکتها نوآوری میکنند عبارتند از:

-بهبود فرآیندهای تولید بمنظور صرفه جوئی در هزینه ها و بهبود بهره وری،

-معرفی محصولات جدید که نیاز مشتریان را مرتفع میکند

-پیشی گرفتن در رقابتها ویا گسترش سهم بازار،

-تضمین اینکه فناوری برای رفع نیازهای واقعی و نوظهور کسب و کار و مشتریان آن بهبود یابد،

-پیشگیری از وابستگی یک فناوری به فناوریهای سایر شرکتها.

در اقتصاد امروز ، مدیریت نوآوری در یک شرکت مستلزم دانش مطلوب از سیستم اختراع به منظور تضمین این است که شرکت حداکثر سود را از ظرفیت نوآورانه و خلاق خود کسب کند، با سایر مالکین اختراع مشارکت سودآور داشته باشد واز استفاده غیر مجاز فناوری متعلق به سایرین اجتناب کند.برخلاف گذشته ،امروزه بسیاری از نوآوریها پیچیده و بر اساس تعدادی از اختراعات ثبت شده هستند که ممکن است به مالکین مختلف تعلق داشته باشند.

چرا باید اختراعات خود را ثبت کنید؟

 

چرخه های کوتاه محصول و رقابت روز افزون فشار زیادی بر شرکتها وارد میکنند تا نوآور باشند ویا به نوآوریهای سایر شرکتها دسترسی پیدا کنند تا در بازارهای صادراتی و داخلی رقابت کنند و به این رقابت ادامه دهند.حقوق انحصاری که از ثبت اختراع بدست می آید برای شرکتهای نوآور به منظور شکوفا شدن در یک محیط چالش برانگیز ، پر خطر و پویا ممکن است عنصری حیاتی باشند.دلایل کلیدی برای ثبت اختراع موارد زیر را در بر میگیرند:

*موقعیت قدرتمند در بازار و امتیاز های رقابتی.ورقه اختراع به مالک آن حق انحصاری میدهد که به موجب آن وی میتواند از استفاده تجاری از اختراع توسط سایرین جلوگیری کند یا آنرا متوقف کند ودر نتیجه رقابت ، خطرات و بی ثباتی ناشی از فعالیت جاعلین و تقلید کنندگان را کاهش دهد.اگر شرکت شما مالک یک اختراع ثبت شده ارزشمند است یا اجازه بهره برداری از آن را کسب کرده است ، ممکن است قادر باشد در مقابل ورود رقیبان به بازار همان اختراعات موانعی به وجود آورد. این کار به شرکت شما کمک خواهد کرد به عنصر فعال برجسته در بازار های مربوط تبدیل شود.

*سود بیشتر یا بازگشت بیشتر سرمایه.اگر شرکت شما زمان و پول قابل ملاحظه برای تحقیق و توسعه صرف کرده باشد، حمایت اختراعی ناشی از ابداعات مزبور به احیاء هزینه ها و بازگشت بیشتر سرمایه گذاری کمک خواهد کرد.

*درآمد مضاعف از محل تفویض اجازه بهره برداری و انتقال اختراع٫بعنوان مالک یک اختراع ، میتوانید حق استفاده از آنرا به سایرین تفویض کنید ودر مقابل مبالغ و یا حق امتیازی دریافت کنید تا از این راه درآمد بیشتری برای شرکت کسب کنید.فروش (یا واگذاری) یک اختراع یعنی انتقال مالکیت در حالیکه اجازه بهره برداری به معنی فقط صدور اجازه استفاده از اختراع مورد نظر تحت شرائط مشخص است.

*دسترسی به فناوری از طریق لیسانس دو جانبه.اگر شرکت شما به فناوری متعلق به سایرین علاقمند است میتوانید از اختراعات شرکت تان برای مذاکره در خصوص موافقت نامه های لیسانس دو جانبه استفاده کنید که از طریق آن شرکت شما و طرف مقابل موافقت میکنند به یکدیگر اجازه دهند یک یا چند اختراع از اختراعات خود را تحت شرائط مقرر در موافقت نامه استفاده کنند.

*دسترسی به بازار های جدید.تفویض اجازه بهره برداری از اختراعات (یا حتی تقاضانامه های ثبت نشده)به سایرین ممکن است باعث شود به بازارهای جدیدی دسترسی پیدا کنید که در غیراینصورت نمیتوانستید به آنها دسترسی داشته باشید. به این منظور ،اختراع باید در بازارهای خارجی مربوط نیز حمایت شود.

*خطر کمتر نقض حق.با بدست آوردن حمایت از اختراع خود قادر خواهید بود از اینکه سایرین همان اختراع را ثبت کنند جلوگیری کنید و همچنین احتمال نقض حقوق سایرین را هنگام بهره برداری تجاری از محصولتان را کاهش دهید . ضمن اینکه یک اختراع به خودی خود آزادی استفاده بوجود نمی آورد، ولی از اینکه سایرین همان اختراع یا مشابه آنرا ثبت کنند جلوگیری میکند و این دلیل معقول را ارائه میدهد که اختراعی که شما ثبت کرده اید جدید است و بطور چشمگیر از سابقه افشاء قبلی تفاوت دارد.

*توانائی بیشتر برای دریافت وام و/یا جمع آوری منابع مالی با نرخ معقول بهره.مالکیت اختراع (یا اجازه بهره برداری از اختراع متعلق به اشخاص ثالث)ممکن است توانائی شما برای جمع آوری منابع مالی و سرمایه برای عرضه محصول به بازار را افزایش دهد.در برخی بخشها (مثلا” بیوتکنولوژی)،اغلب لازم است اختراعات قوی داشته باشید تا سرمایه گذاران را جذب کنید.

*ابزاری قدرتمند برای اقدام قانونی علیه تقلیدکنندگان و سوءاستفاده کنندگان.به منظور اجرای موثر حق انحصاری حاصل از ثبت یک اختراع ممکن است گاهی لازم باشد به راههای قانونی و طرح دعوی متوسل شوید یا توجه اشخاصی که حقوق اختراع شما را نقض میکنند به حقوق اختراعهایتان جلب کنید.مالکیت یک اختراع بطور قابل ملاحظه ای توانائی شما برای طرح دعوی بطور موفقیت آمیز علیه کپی کنندگان وتقلید کنندگان محصولی که بعنوان اختراع ثبت شده است را افزایش میدهد.

*وجهه مثبت شرکت شما.شرکای تجاری ،سرمایه گذاران، سهامداران و مشتریان ممکن است اختراعهای شما را به عنوان نشانه ای از سطح بالای مهارت و دانش، تخصص و ظرفیت فناوری شرکت شما تلقی کنند. هنگام جمع آوری منابع مالی،یافتن شرکای تجاری و ارتقای وجهه و ارزش بازاری شرکت شما ممکن است مفید باشد.برخی شرکتها اختراعات خود را در آگهی های تبلیغاتی درج میکنند تا وجهه نوآورانه در نظر عموم بوجود آورند.

برای حمایت از محصولات شما چه ابزار قانونی دیگری وجود دارند؟

این راهنما برای اختراعات متمرکز است. با اینحال، بسته به محصول مورد نظر،ممکن است حقوق مالکیت معنوی دیگری هم وجود داشته باشند که برای حمایت ویژگیهای مختلف یک محصول نوآورانه مناسب باشند، این حقوق شامل موارد زیر هستند:

*مدل های مصرفی(که همچنین به اختراع های کوتاه مدت، اختراعات کوچک یا اختراع های نوآورانه معروف هستند).در بسیاری از کشورها ،برخی شکلهای اختراع های جزئی یا تغییرات کوچک محصولات موجود بعنوان مدلهای مصکپی رایت و حقوق مرتبطرفی قابل حمایت هستند.

*اسرار تجاری.اطلاعات سری تجاری ممکن است از حمایت طبق اسرار تجاری برخوردار شوند مادامیکه:

-برای سایر افرادیکه با این نوع اطلاعات سرو کار دارند بطور کلی شناخته شده نباشد،

-دارای ارزش تجاری است چون سری است،

-مالک آن کامهای معقولی برداشته است تا آنرا سری نگه دارد (برای مثال محدود کردن دسترسی به این نوع اطلاعات بر اساس نیاز به دانستن و انعقاد موافقتنامه های سری بودن و عدم افشاء)

*طرحهای صنعتی.حق انحصاری در خصوص ویژگیهای تزئینی و زیبائی شناختی یک محصول را میتوان از طریق حمایت از طرحهای صنعتی بدست آورد که در برخی کشورها طرحهای اختراعی نامیده میشوند.

*علائم تجارتی.حمایت از علامت تجارتی برای نشانهای متمایز کننده که صفت مشخصه دارند و برای تشخیص محصولات یک شرکت از محصولات سایر شرکتها بکار میروند حق انحصاری بوجود می آورند.

*کپی رایت و حقوق مرتبط.آثار ادبی و هنری اصیل با کپی رایت و حقوق مرتبط قابل حمایت هستند.حمایت تحت کپی رایت برای طیف گسترده ای از آثار شامل برنامه های رایانه ای کاربرد دارد.

*گونه های جدید گیاهی.در بسیاری از کشورها ، پرورش دهنده گونه جدید گیاهی که الزامات جدید بودن، متمایز بودن، وحدت و ثبات را رعایت کرده باشد و دارای نام مناسب باشد میتواند به عنوان «حقوق پرورش دهندگان گیاه» مورد حمایت قرار بگیرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص حمایت از گونه های جدید گیاهی به :www.upov.int مراجعه نمائید.

*طرح چیدمان (یا توپوگرافی) مدارهای یکپارچه.ممکن است قادر باشید برای طرح چیدمان (یا توپوگرافی)اصیل یک مدار یکپارچه که در ریز تراشه ها و تراشه های نیمه رسانا بکار میروند حمایت لازم را کسب کنید. این نوع حمایت ممکن است محصول نهائی که طرح چیدمان در آن گنجانده شده است را نیز شامل شود.

ثبت سفارش انلاین ثبت اختراع

نیازمند راهنمایی بیشتر در این زمینه هستید؟ کارشناسان ما آماده ارائه مشاوره تخصصی رایگان هستند