برای تبدیل شرکت به شرکت دانش بنیان چه باید کرد؟

شرکت‌های دانش‌بنیان یکی از ارکان مورد توجه در سیاست‌های اقتصادی کشور در حال حاضر هستند و حمایت از آنها جزو اولویت‌های دولت است. شرکت افق نیکان، پیشرو در زمینه ارائه مشاوره و کمک به ثبت و فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان در سراسر کشور است.

تعریف شرکت‌های دانش‌بنیان

بر اساس ماده اول مصوبات مجلس و دولت در سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۱، شرکت دانش‌بنیان، یک مؤسسه یا شرکت خصوصی یا یک تعاونی است که در زمینه فناوری‌های روز و با ارزش افزوده بالا به خصوص در تولید نرم افزارهای مرتبط ایجاد شود.

طبق ماده دوم، شرکت‌های دانش‌بنیان شرکت‌ها یا مؤسساتی که در زمینه فناری‌های نوین و برتر، با ارزش افزوده بالا و به عبارتی در جهت تجاری سازی نتایج تحقیق و توسعه فعالیت می‌نمایند.

جزییات بیشتر در این زمینه را می‌توانید در بخش دانش‌بنیان در سایت افق نیکان مطالعه کنید.

شرکت دانش‌بنیان چگونه به وجود می‌آید؟

برای ثبت یک شرکت دانش‌بنیان ابتدا باید شرکتی را بصورت حقوقی ثبت کرده باشید. اغلب توصیه می‌شود به دلیل ساختار منسجم و قانونی بسیار خوب شرکت‌های سهامی خاص، این قالب برای شرکت انتخاب شود اما با این وجود تفاوتی ندارد که شرکت شما تضامنی باشد، سهامی عام یا خاص باشد و یا حتی تعاونی و یا سایر شرکت‌های حقوقی باشد؛ آنچه حائز اهمیت است، داشتن یک شرکت حقوقی متناسب با قوانین تجاری ایران است.

ثبت شرکت دانش‌بنیان

اگر شرکت ثبت‌شده شرایط تبدیل به شرکت دانش‌بنیان را داشته باشد و خود را بر اساس ممیزی فکری و دانش خود، لایق استفاده از مزایای شرکت‌های دانش‌بنیان بداند، می‌تواند برای ثبت نام ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان اقدام کند.

برای این منظور باید دو نوع شاخص را در نظر داشته باشید. شاخص‌های عمومی و یا کلی، و شاخص‌های اختصاصی که به ترتیب زیر هستند.

شاخص‌های عمومی شرکت‌های دانش‌بنیان

  • طبق قانون شرکت‌های دانش‌بنیان، باید حداقل دو سوم موسسین این شرکت‌ها دو مورد از شرایط زیر را احراز نمایند:
  • مدرک لیسانس یا بالاتر داشته باشند
  • حداقل سه سال سابقه مدیریت و یا فعالیت علمی داشته باشند
  • یک اختراع داخلی و یا بین‌المللی ثبت شده داشته باشند
  • نیمی از درآمد شرکت از دستاوردهای علمی و پژوهشی شرکت در یک ساله اخیر باشد (اگر شرکت تازه تاسیس و در مرحله تجاری‌سازی است باید مشتری تضمینی داشته باشد و یا بازار هدف مشخصی داشته باشد)
  • شرکت باید حداقل به مدت 6 ماه برای حداقل 3 نفر بیمه رد کرده باشد

 

شاخص‌های اختصاصی شرکت‌های دانش‌بنیان

  • تولید کننده کالاهای در حوزه دانش‌بنیانی باشند
  • تولیدات شرکت باید دانش‌بنیان باشد و آن را در قالب کالای جدید عرضه کرده باشد و دانش آن باید کاملا در دست خود شرکت و به دست آمده باشد یعنی ایجاد و تولید دانش با استفاده از تحقیق و توسعه و کارهای علمی باشد.

در نتیجه شرکت‌هایی که شرایط فوق را داشته باشند می‌توانند با مراجعه به سایت شرکت‌های دانش‌بنیان برای ارزیابی شرکت ثبت نام نمایند.

مدارک مورد نیاز برای ارائه توسط متقاضیان ارزیابی شرکت دانش‌بنیان

  • رزومه مشخص و دقیق شرکت
  • آخرین اظهارنامه مالیاتی مربوط به شرکت که برای سازمان مالیاتی کشور ارسال شده است
  • لیست بیمه شرکت و وضعیت حقوق و دستمزد و مزایای کارکنان شرکت

پس از ارائه این مدارک و ثبت درخواست در سامانه شرکت‌های دانش‌بنیان، زمانی برای ارزیابی شرکت توسط کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان به شرکت اختصاص داده می‌شود و در صورت موفقیت در این ارزیابی، مراحل ثبت شرکت دانش‌بنیان انجام خواهد شد.

لازم به توضیح است که شرکت‌ها به همراه مدارک خود باید طرح دانش‌بنیانی خود را هم ارائه نمایند. در بررسی موضوع دانش‌بنیان بودن یک شرکت کلیه اطلاعات کارکنان، مدیران و سهامداران شرکت بررسی می‌شود تا مجوز دانش‌بنیان بودن صادر شود لذا لازم است شرکت شرایط خود را به خوبی در نظر داشته باشد.

پس از اینکه شرکت دانش‌بنیان ثبت شد، شرکت‌ها تنها برای مدت یک سال می‌توانند دانش و تحقیقات خود را در قالب طرح‌های صنعتی و تجاری ارائه نمایند و تنها یک بار این زمان برای یک سال دیگر تمدید خواهد شد. لذا شرکت‌هایی که می‌خواهند از خدمات شرکت دانش‌بنیان بهره مند باشند باید نهایتاً ظرف این مدت کالاها و خدمات دانش‌بنیانی خود را تجاری‌سازی و عملیاتی کنند.

در صورت عملی شدن ایده شرکت‌های دانش‌بنیان باید این شرکت‌ها محصولاتی را ارائه نمایند که نیاز به تحقیق و توسعه متوالی داشته باشد و اینگونه نباشد که با یک بار رونمایی و تجاری شدن قابلیت رشد و بهبود دیگر نداشته باشد و با تحقیق و توسعه بهتر نشود.

حمایت‌های دولت از شرکت‌های دانش‌بنیان

  • معافیت از پرداخت مالیات
  • دریافت عوارض حقوق گمرکی
  • بهره‌مندی از سود بازرگانی
  • بهره‌مندی از عوارض مالیاتی برای 15 سال
  • استفاده از تسهیلات با سود کم و بازپرداخت طولانی مدت و حتی بی‌بهره

به یاد داشته باشید که شرکت‌هایی می‌توانند ادعای دانش‌بنیان بودن محصولات خود را داشته باشند که ضمن اثبات مبنای علمی و تحقیقاتی محصولاتشان، این محصولات دارای پیچیدگی‌های فنی زیاد بوده، نیاز به تحقیق و توسعه فراوان داشته باشند و در نهایت توسط تیمی خبره و دانشمند محصولات آنها تولید شده باشد.

شرایط جدید طرح خدمت سربازی در شرکت‌های دانش‌بنیان

مهمترین دارایی شرکت‌های دانش‌بنیان، نیروی انسانی حاذق آنهاست و فراهم‌ کردن فعالیت افراد مشمول خدمت سربازی در این شرکت‌ها از جمله نیازهایی است که معاونت علمی و فناوری رییس جمهور تا به امروز برای تحقق آن قدم‌های زیادی برداشته است. حال شرایط جدیدی بر اساس تفاهمات به دست آمده بین این سازمان و سازمان نیروهای کل مسلح منتشر شده که جزییات بیشتری درباره نحوه چگونگی خدمت در شرکت‌های دانش‌بنیان را روشن می‌سازد.

فارغ التحصیلان آکادمیک معمولا دوست دارند از دانش خود در دوران سربازی استفاده کنند تا زمان دو ساله آن را یک تجربه مفید‌تر برای مسیر شغلی آینده‌شان تبدیل کنند. ایجاد کمپین‌های اینترنتی همچون بهبود سربازی و موارد مشابه بخشی از تلاش‌های این دسته از افراد بود که به نتیجه خاصی نرسید ولی توانست نگاه مسئولان را به این حوزه متوجه سازد.

در چند سال گذشته، بنیاد ملی نخبگان شرایط انجام خدمت وظیفه تخصصی برای افراد تحت پوشش بنیاد ملی نخبگان (مانند برگزیدگان المپیادها، برگزیدگان کنکور وغیره) را فراهم کرده بود و حالا شیوه‌نامه‌ای با عنوان «شیوه‌نامه بهره‌مندی دانش‌آموختگان فناور از تسهیلات خدمت نظام وظیفه تخصصی» تدوین شده است.

در این شیوه‌نامه آمده است که افراد کلیدی و کارشناسان خبره شرکت‌های دانش‌بنیان هم مانند برگزیدگان المپیادها و کنکور در صورتی که امتیاز لازم را در زمینه علمی و فناوری کسب کنند، می‌توانند از خدمات نظام وظیفه تخصصی استفاده کرده و با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور و بنیاد ملی نخبگان به ستادکل نیروهای مسلح معرفی شوند.

«محمد صاحبکار خراسانی»، رئیس مرکز شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان جزییات بیشتری را در این رابطه بیان کرده است:

«افراد معرفی‌شده بایدحد نصاب امتیاز علمی و فناورانه را کسب کنند و این افراد باید دانش‌آموخته در مقاطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد یا دکترای تخصصی باشند و بیش از سه سال از تاریخ دانش‌‌آموختگی آنها نگذشته باشد. البته دانشجویان دوره دکترای تخصصی که از پیشنهاد رساله دکتری خود با موفقیت دفاع کرده باشند، نیز مشمول مزایای این طرح می‌شوند. ضمنا فرد معرفی‌شده باید در حال حاضر به‌صورت تمام‌وقت در شرکت دانش‌بنیان مورد نظر مشغول به فعالیت باشد و برای دست‌‌کم سه ماه اخیر، سابقه بیمه پرداختی در شرکت داشته باشد»

برای استفاده افراد فعال در شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور از تسهیلات نظام وظیفه تخصصی، هیچ نیازی به مراجعه حضوری فرد یا ارائه تقاضای مکتوب به معاونت علمی و فناوری نیست و فرد متقاضی باید اطلاعات خود و شرکت متبوع خود را در سامانه بنیاد ملی نخبگان به آدرس Soraya.bmn.ir ثبت و به‌صورت الکترونیکی مراحل آن را پیگیری کند.

پیش از ثبت اطلاعات لازم است بدانید که هر فرد با توجه به مقطع تحصیلی دانشگاهی خود باید حداقل امتیازاتی را کسب کرده باشد تا مشمول طرح جدید خدمت سربازی شود. این امتیازات با توجه به اقدمات گوناگونی چون فعالیت‌های المپیادی، ثبت اختراعات، فعالیت‌های علمی همچون ﺛﺒﺖ ژن، عضو یک شرکت دانش‌بنیان تا قبل از اعزام (از سمت مدیریت گرفته تا عضو جز) و... تعلق می‌گیرد.

مشروح جدول امتیازات و دیگر موارد مربوطه به طرح فوق توسط سایت معاونت علمی فناوری و ریاست جمهوری منتشر شده که می‌توانید آن را در قالب فایل PDF از این لینک دانلود و مطالعه نمایید.

شرایط اعطای وام به شرکت‌های دانش‌بنیان

کسب سرمایه اولیه مورد نیاز در بسیاری از موارد یکی از موانع اساسی در فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان است زیرا مؤسسان این شرکت‌ها معمولا از نسل جوان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها هستند. از این رو اطلاع از حمایت‌های دولتی از تأسیس و ادامه فعالیت این شرکت‌ها امری ضروری برای فعالان در این حوزه است.

از کجا باید شروع کرد؟

شرکت‌های متقاضی دریافت تسهیلات بانکی جهت انجام تحقیق و توسعه، سرمایه ثابت و سرمایه در گردش، می‌توانند درخواست خود را به صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی تسلیم دارند. صندوق مذکور در راستای پشتیبانی از شرکت‌های دانش‌بنیان و کمک به تولید محصولات دانش‌بنیان، در بخش‌های زیر وام اعطا می‌کند:

موارد مشمول دریافت تسهیلات بانکی

  • به پایان رساندن ساخت نمونه اولیه آزمایشگاهی
  • گسترش تولید محصول در سطح تولید نیمه صنعتی
  • اخذ سرمایه در گردش جهت کارهای روتینی از قبیل خرید مواد اولیه و یا بازاریابی محصول
  • اخذ سرمایه ثابت جهت خرید خط تولید نیمه صنعتی، تجهیزات آزمایشگاه، ساخت تاسیسات بنا و یا حصارکشی واحد صنعتی

توجه داشته باشید تقاضای دریافت وام برای سرمایه ثابت براحتی مورد تایید صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی قرار می‌گیرد و اولویت صندوق با چنین طرح‌هایی است.

میزان حمایت صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی به شکل وام

صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی ملزم به تامین سرمایه حداکثر تا 3000 میلیون ریال معادل 300 میلیون تومان متناسب با طرح‌های توجیهی ارائه‌شده توسط شرکت‌های متقاضی وام است.

نرخ بهره این وام 4 درصد بوده که جهت تامین هزینه نیروی کار است و سودی بر آن تعلق نمی‌گیرد. طبق تازه‌ترین اخبار منتشره از این صندوق، بزودی شاهد افزایش 5000 میلیون ریالی معادل 500 میلیون تومانی این وام‌ها خواهیم بود.

شرایط و فرآیند اعطای وام دانش‌بنیان

همان‌طور که قبلا نیز اشاره شده، تنها شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند از صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی وام درخواست کنند.

در مرحله اول طرح شما وارد دبیرخانه صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی شده و در بخش پذیرش مورد ارزیابی و بررسی قرار می‌گیرد. سپس طرح مذکور به معاونت تسهیلات و تجاری سازی ارسال می‌شود تا طرح شرکت توسط یکی از کارشناسان مورد پیگیری و رسیدگی قرار گیرد.

پس از تعیین کارشناس پرونده، به منظور اجرای تحقیقات میدانی و نگارش آن به کارگزار معتمد صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی سپرده می‌شود تا کسب اطلاعات لازم، جهت بررسی حضوری قرار ملاقاتی در شرکت تنظیم شود. وی شرکت را مورد تحقیقات فنی و بازاری و نیز مالی و حقوقی قرار می‌دهد. در مرحله بعد با تدوین گزارش جامعی در خصوص این چهار بخش بررسی‌شده، گزارش و نتیجه‌گیری خود را به صندوق تحویل می‌دهد. کارشناس تعیین‌شده صندوق، گزارش را خوانده و جلسه پیش‌دفاع با حضور افراد زیر برگزار می‌گردد:

  • معاون معاونت تسهیلات و تجاری‌سازی
  • نماینده شرکت درخواست‌کننده
  • کارشناس پرونده در صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی
  • نماینده کارگزار ارزیابی

با رسیدگی به طرح در جلسه پیش‌دفاع و ارائه نتیجه ارزیابی به شرکت درخواست‌کننده، در صورت اعتراض به رأی صندوق و کارگزار، بررسی انجام می‌شود و در صورت لزوم با برگزاری چندین جلسه، در بخش پیش‌دفاع، نتیجه‌گیری و جمع‌بندی مشخص می‌شود. جلسه اصلی با حضور اعضای هیئت عامل صندوق نوآوری‌و‌شکوفایی در کمیته صندوق برگزار می‌شود. سپس مصوبه‌ای مشتمل بر شرایط، وثیقه، نحوه پرداخت تسهیلات، عامل پرداخت و ناظر پرونده تهیه می‌شود.

با تایید مصوبه و واریز وجه درخواستی به حساب عامل پرداخت، عامل پرداخت و شرکت درخواست‌کننده قراردادی نوشته و امضا می‌کنند تا واریز تسهیلات به حساب شرکت صورت گیرد.

خدمات مشاوره رایگان معاونت علمی‌وفناوری ریاست‌جمهوری به شرکت‌های دانش‌بنیان

معاونت علمی‌وفناوری ریاست‌جمهوری به تازگی در قالب پیشخوان مشاوره و با همکاری خبرگان حوزه های مختلف کسب و کار، اقدام به ارائه مشاوره به شرکت‌های دانش‌بنیان در مسیر تجاری‌سازی و توسعه فناوری نموده است. این خدمات در قالب 30 سرفصل در زمینه آشنایی با قوانین کار و تجارت، بیمه، ملاحظات مالیاتی، حسابداری، تبعات حقوقی قراردادهای تجاری، اصول تیم‌سازی، مدیریت فناوری، توسعه کسب و کار، بازاریابی، فروش و ... به این شرکت ها ارائه می شود.

لیست کامل خدمات تحت پوشش طرح پیشخوان مشاوره را در سایت معاونت علمی‌وفناوری ریاست‌جمهوری می توانید ملاحظه کنید.

برای بهره‌مندی از این خدمات:

  • هر شرکت می‌تواند در یک سال از تعداد 25 جلسه مشاوره (بصورت حضوری یا تلفنی یا مجازی یا مکاتبه‌ای) و تا سقف 50 میلیون ریال استفاده نماید. همچنین سقف استفاده از خدمات هر یک از سرفصل‌ها، حداکثر برابر با 10 جلسه تا سقف 20 میلیون ریال در سال است.
  • برای استفاده از هر یک از سرفصل‌های هیأت‌ حل اختلاف نیز هر شرکت می‌تواند در سال 2 مرتبه تا سقف 20،000،000 ریال درخواست خدمت نماید.
  • شرکت‌های دانش بنیان جهت ثبت درخواست به سامانه الکترونیکی به سامانه bizservices.ir مراجعه می‌نمایند. پس از تکمیل درخواست سایر هماهنگی‌های لازم از طریق موسسه صورت خواهدگرفت.

آیا با ثبت‌اختراع چگونه می‌توان یک شرکت دانش‌بنیان راه‌اندازی کرد؟

در این روزها که تب‌و‌تاب راه‌اندازی کسب‌وکار دانش‌بنیان رونق دارد، همه ما به دنبال راه‌هایی برای ثبت یک شرکت دانش‌بنیان هستیم. هرکس دلیل موجهی برای داشتن یک شرکت دانش‌بنیان دارد. از معافیت سربازی گرفته تا معافیت‌های مالیاتی، از تسهیلات مالی کم‌بهره گرفته تا کسب درآمد از طریق کارآفرینی. برخی حتی به‌دلیل باکلاس(!) بودن نیز به دنبال راه‌اندازی یک کسب‌وکار دانش‌بنیان هستند. اما سوال اصلی این‌جاست؛ چگونه می‌توان با ثبت اختراع یک شرکت دانش‌بنیان ثبت نمود؟

در قدم اول باید توجه داشته باشید که برای ثبت یک شرکت دانش‌بنیان باید حتما در سیستم سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، یک شرکت تاسیس کنید. نوع شرکت (سهامی خاص، مسولیت محدود یا تعاونی) زیاد مهم نیست. در مرحله دوم می‌بایست مجوزهای لازم برای تولید محصول یا ارائه خدمات شرکت خود را اخذ کنید. و در نهایت با مراجعه به اداره کل دارایی و امور مالیاتی نسبت به تشکیل پرونده و تکمیل اظهارنامه مالیاتی اقدام کنید. حالا شما می‌توانید برای بررسی شرکت از جهت دانش‌بنیان شدن اقدام کنید.

اساسا بنابر اعلام معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، داشتن یک اختراع برای ثبت شرکت دانش‌بنیان الزامی نیست. اما در ارزیابی فنی شرکت‌ها یکی از معیارهای امتیازدهی به بخش مربوط به مالکیت معنوی بازمی‌گردد که در صورت داشتن ثبت اختراع می‌توان امتیاز آن را اخذ و شانس پذیرش را بالا برد. برای اختراع مورد نظر در این مرحله لازم است تاییده‌های مراجع علمی ارائه کنید. انتخاب این مراجع بسیار مهم است. چرا که اعتبار علمی اختراع شما مدیون این تاییدیه‌هاست.

معیاری که بسیار برای ارزیابان دانش‌بنیان اهمیت دارد «پیچیدگی فنی محصول» است. به‌عبارت ساده‌تر، هرچه دسترسی به فناوری شما سخت‌تر باشد، امتیاز بیشتری نصیب شما خواهد شد. تجربه و مهارت کارشناسان افق پژوهش نیکان در این زمینه به شما کمک می‌کند تا فرآیند تبدیل شرکت خود به یک شرکت دانش‌بنیان را راحت‌تر طی کنید.

در نهایت اگر به فکر راه اندازی یک شرکت دانش‌بنیان هستید با پر کردن این فرم به صورت رایگان با مشاوران خبره ما در ارتباط باشید.