اختراع، ابداع، و اکتشاف چه تفاوتی دارند؟

تعریف اختراع

اصطلاح اختراع به عنوان عمل ایجاد، طراحی یا کشف یک دستگاه، روش و فرایندی است که قبلا وجود نداشته است. در شرایط دقیق‌تر، این یک ایده علمی جدید است که از طریق تحقیق و آزمایش شکل می گیرد و به یک شیء قابل درک تبدیل می شود. اختراع می تواند فرآیندی جدید در تولید یک محصول یا یک محصول جدید باشد.

تعریف ابداع

ابداع یا نوآوری به معنی تبدیل یک ایده به واقعیت است. ابداع را می توان یک تغییر توصیف کرد که ارزش را برای محصولات یا خدمات افزایش می دهد و نیازهای مشتریان را برآورده می کند. به طور خلاصه، ابداع به مفهوم اضافه کردن ارزش به چیزی است که در حال حاضر موجود است.

ابداع می تواند معرفی یا توسعه محصول جدید، فرآیند، فناوری، سرویس یا تغییر مجدد محصول باشد. تمام فرایندهایی که در تولید ایده جدید توسط فرد نوآور به انجام می پذیرد، زیرمجموعه ابداع و نوآوری قرار می گیرند.

تعریف اکتشاف

اکتشاف عبارت است از پی بردن به روابط و خواص ابزار و مواد خاصی که از ترکیب آن ها یا به صورت ساده می توان در زمینه های صنعتی، فلاحتی و غیره استفاده به خصوصی کرد که تا زمان کشف بر مردم پوشیده بوده است.

فرق عمده اختراع و اکتشاف این است که در اختراع، عنصر اصلی و اساسی، ابداع و ابتکار شخص است در حصول نتیجه به خصوص از یک چیزی در حالی که در اکتشاف،عنصر اصلی پی بردن و کشف یک خاصیت یا رابطه خاص بین اشیا به خصوصی است که این خاصیت و رابطه قبال از کشف هم وجود داشته ولی کسی از وجود آن آگاهی نداشته است.مثلاَ فکر ساختن هواپیما یک اختراع است ولی پی بردن به قوه جاذبه زمین یک اکتشاف است.

اکتشاف ممکن است مربوط به خواص یک شیء ساده مثل کشف خاصیت آهن ربا و با مربوط به روابط و خواص تجزیه یا ترکیب چند چیز با هم باشد مثل کشف دارویی که از ترکیب چند ماده به دست می آید.

در هر حال اکتشاف در صورتی به عنوان اکتشاف شناخته می شود که سابقه شناخت و کشف به وسیله دیگری را نداشته باشد.

ماده 26 قانون ثبت علائم و اختراعات مقرر می دارد: «هر قسم اکتشاف یا اختراع جدید در شعب مختلف صنعتی یا فلاحتی به کاشف یا مخترع آن حق انحصاری می دهد که بر طبق شرایط و مدت قرر در این قانون از اکتشاف یا اختراع خود استفاده نماید مشروط بر اینکه اکتشاف یا اختراع مزبور مطابق مقررات این قانون در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت رسید باشد...»

اگرچه در ماده 26 مذکور در فوق کلمه اکتشاف و اختراع پشت سر هم به صورت مترادف آمده و تعریف کاملی نیز از آن در قانون بیان نشده ولی این دو واژه با یکدیگر فرق دارند. در ماده 27 قانون ثبت علائم و اختراعات، در شرایط ثبت اختراع به جای کلمه اختراع، مقنن کلمه ابداع را به کار برده است و این کلمه معنی عام تری دارد.

ثبت اختراع

کشورهای مختلف دارای قوانین مختلف برای اخذ حق ثبت اختراع هستند. به موجب اختراع نو و جدید، فرد مخترع می تواند جهت ثبت و ایجاد مالکیت در محصول ساخته شده، با مراجعه به مراجع ذی‌ربط، پروانه ثبت اختراع (گواهی ثبت اختراع) دریافت نماید. این پروانه مالکیت آن اختراع را به مدت معینی به فرد مخترع می دهد تا دیگر افراد و شرکت ها بدون حق اجازه وی اقدام به تولید نمونه و بهره‌برداری مادی و معنوی از آن را نداشته باشند.